Prijsbeleid
In deel IV van de Nota Mobiliteit heeft het kabinet aangegeven voortvarend aan de slag te gaan met de kilometerprijs en hierbij de aanbevelingen te volgen zoals die zijn gedaan door het Platform Anders Betalen voor Mobiliteit. Invoering van een kilometerprijs geschiedt onder het gelijktijdig naar rato afschaffen van de Belasting Personenauto’s en Motorrijwielen (BPM) en Motorrijtuigbelasting (MRB) waarbij het wegverkeer in totaliteit per autokilometer niet zwaarder zal worden belast dan nu het geval is. Voorwaarden hierbij zijn dat de invoeringskosten aanzienlijk lager uitvallen dan geraamd in het advies van het Platform Anders Betalen voor Mobiliteit en dat de uitvoering- en handhavingkosten in redelijke verhouding staan tot de opbrengsten: zo laag mogelijk met een maximum van 5%. In de eerste Kostenmonitor Anders Betalen voor Mobiliteit wordt uitgebreid ingegaan op dit kostenniveau en op factoren die deze kosten beïnvloeden. Deze monitor verschijnt eind september/begin oktober 2006.

In de periode tot aan de invoering van het nieuwe systeem dient de uitbreiding van de wegcapaciteit en de verbetering van het openbaar vervoer voortvarend te worden aangepakt. ‘Anders Betalen voor Mobiliteit’ komt niet in de plaats van bouwen en benutten, maar als aanvulling hierop. Beiden zijn evenwel nodig om de ambities uit de Nota Mobiliteit te realiseren.

Vooruitlopend op de invoering van de kilometerprijs neemt het kabinet de noodzakelijke stappen voor de eerste fase, zoals geschetst in het advies van het Platform. Met de opbrengsten worden de knelpunten (versneld) aangepakt.

Tol en versnellingsprijs
Waarom tol/versnellingsprijs?
In de Nota Mobiliteit is aangegeven dat het kabinet de mogelijkheden van de markt bij de uitvoering en financiering van de Nota Mobiliteit maximaal wil benutten. Om de (private) financiering van nieuwe projecten te kunnen realiseren wordt ingezet op de verruiming van de mogelijkheden voor tolheffing. In de Nota Mobiliteit wordt onder andere hiermee rekening gehouden door € 2,5 miljard aan tolinkomsten, efficiencywinsten uit PPS en Innovatief aanbesteden in de periode 2011-2020 mee te nemen ter financiering van de ambities uit de Nota Mobiliteit. Op grond van de haalbaarheidstudies en uit eerdere studies ten behoeve van de Nota Mobiliteit zou bij de voor tol aangemerkte projecten tussen de € 0,9 en € 1,8 miljard aan tolinkomsten mogelijk zijn. Mocht deze financiering zich niet manifesteren, moet er binnen het programma geherprioriteerd worden, te starten in de regio’s. In de Nota Mobiliteit is geconcludeerd dat tol bij de (in een quick scan) onderzochte projecten (A27 Merwedebrug, A4 Delft Schiedam, Coentunnel, A4/A15, ring Utrecht, A6/A9) financieel en verkeerskundig succesvol en kansrijk is.

De bereikbaarheidsproblemen in Nederland zijn urgent. Een versnelde aanleg van de in het MIT voorziene infrastructuurprojecten kan de bereikbaarheid op korte termijn verbeteren. De versnellingsprijs is daarbij bedoeld om notoire knelpunten waarvan de financiering volledig is geregeld, versneld aan te kunnen pakken. Bij de knelpunten kan het zowel gaan om versnelde uitbreiding van weginfrastructuur als om OV, mits deze investering de bereikbaarheid op het knelpunt zichtbaar verbeterd.

Kan tol/versnellingsprijs (in combinatie met PPS) bij infrastructuurprojecten?
In verband met de invoering van de versnellingsprijs en ter verbetering van de uitvoerbaarheid van tol is inmiddels een wetswijziging opgesteld voor de Wet Bereikbaarheid en Mobiliteit (Wbm). Hiermee is de juridische basis voor tol en versnellingsprijs vorm gegeven. De Raad van State heeft een positief advies gegeven op deze wetswijziging. Het wetsvoorstel is in juni 2006 ingediend bij de Tweede Kamer (TK 30 615, nr.1).

In vervolg op de conclusies die bij de Nota Mobiliteit zijn getrokken zijn op gezamenlijk initiatief van het rijk en decentrale overheden tijdens het bestuurlijk overleg MIT in 2005 afspraken gemaakt om haalbaarheidsstudies tol en/of versnellingsprijs uit te voeren. Concreet zijn het afgelopen jaar studies uitgevoerd voor de doortrekking van de A15 naar de A12 (in samenhang met de A12 Grijsoord - Ede), de A2 Maasbracht - Geleen, het knelpunt van de Merwedebrug op de A27 Lunetten - Hooipolder, de A13/A16, het Trekvliettracé, een mogelijke verbreding van de N470 en de A4 Delft - Schiedam. Tol is naar verwachting ook kansrijk in de Noordvleugel, zoals op de Coentunnel, de A6/A9 Schiphol –Amsterdam - Almere en de ring Utrecht. Hiervoor zijn op dit moment nog geen aparte haalbaarheidsstudies beschikbaar.

In de haalbaarheidsstudies zijn de volgende zaken in kaart gebracht:

  • De financiële en verkeerskundige consequenties van tol en/of een versnellingsprijs in het betreffende gebied (inclusief de mogelijkheden voor omrijden en een gratis alternatief);
  • De procedurele mogelijkheden om een project te versnellen;
  • De maatschappelijke kosten en baten van (versnelde) aanleg van het project via tol;
  • Een schets van het regionaal draagvlak van tol/versnellingsprijs bij de specifieke projecten.

Om de haalbaarheid van tol en/of versnelling te kunnen beoordelen wordt een aantal criteria gehanteerd. Tol mag bijvoorbeeld niet leiden tot verschuiving van knelpunten elders in het netwerk. Verder mogen de inningskosten van tol respectievelijk versnellingsprijs (waarbij is uitgegaan van een free flow technologie) maximaal 20% van de totale opbrengsten bedragen. Ook zal rekening worden gehouden met maatschappelijke kosten en baten. In de rapportage van de haalbaarheidsstudies - welke in het kader van de brief over de uitkomsten van de bestuurlijk overleggen over het MIT 2007 aan de Tweede Kamer wordt gezonden - wordt ingegaan op de uitwerking op deze verschillende aspecten.

Vervolg
Voor de projecten, waar tol en/of versnellingsprijs haalbaar is, worden tijdens de bestuurlijke overleggen afspraken gemaakt of en zo ja, hoe tol en/of de versnellingsprijs als één alternatief in de planstudies worden uitgewerkt. Daarbij wordt ook gekeken naar verdere tariefdifferentiatie naar plaats en tijd en naar milieukenmerken om tol of de versnellingsprijs optimaal vorm te kunnen geven.

 

Verder lezen?

1. Algemeen

2. Waterbeleid

3. Mobiliteitsbeleid
Hoofdvaarwegen
Spoorwegen

Hoofdwegenprogramma
Netwerkanalyses

Prijsbeleid
Tol en versnellingsprijs

4. Overkoepelende thema's
PPS
Luchtkwaliteit

Beheer en onderhoud
EU

Toelichting
Procedure MIT
Procedure SNIP

Uitgangspunten
Aanbestedingsresultaten
Financiële categorisering

Opbouw projectenboek
Projectbladen